Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, thế danh Tất-đạt-đa Cồ-đàm (Siddhartha Gautama), được xưng tán là "Đấng Giác Ngộ", đản sinh vào khoảng thế kỷ thứ 5–6 TCN tại vườn Lâm-tỳ-ni (nay thuộc Nepal) trong hoàng tộc Thích Ca. Phụ vương của Ngài, vua Tịnh Phạn, đã nuôi dưỡng Ngài trong cung vàng điện ngọc, cách biệt khỏi mọi nỗi thống khổ của cuộc đời.
Năm 29 tuổi, sau khi chứng kiến bốn cảnh tượng sanh, lão, bệnh, tử, Thái tử đã rời bỏ cung điện, từ bỏ ngai vàng để dấn thân tìm kiếm con đường giải thoát tối hậu cho muôn loài. Trải qua sáu năm khổ hạnh và thiền định miên mật, Ngài đã chứng đắc Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác dưới cội bồ-đề tại Bồ Đề Đạo Tràng (Bodh Gaya).
Suốt 45 năm hoằng hóa, Đức Thế Tôn đã chuyển bánh xe Pháp qua Ba Thời Chuyển Pháp Luân — từ Tứ Diệu Đế, Bát Chánh Đạo, Tánh Không Bát Nhã Ba La Mật Đa cho đến Như Lai Tạng Quang Minh. Trong truyền thống Kim Cương Thừa và Đại Viên Mãn, Ngài được tôn kính là Hóa Thân Phật (Nirmanakaya), bậc Đạo Sư lịch sử đã khai mở cội nguồn giáo pháp giải thoát cho cõi Ta Bà trong hiền kiếp này.